Spraakvervanging

Kies een hulpmiddel > Communicatie > Spraakvervanging

De hier bedoelde hulpmiddelen zijn:

Onder spraakvervangende hulpmiddelen vallen onder meer letter- of symbolensets en -borden, draagbare communicators (zowel schrift als spraak), stemgenerators, stemversterkers voor individueel gebruik, luisterhoorns en luisterslangen.

Globaal gezien wordt gebruik gemaakt van twee verschillende technieken voor opslag en uitvoer van spraak, namelijk de techniek van de gedigitaliseerde spraak en de synthetische spraaktechniek.

Digitale spraakuitvoer bestaat uit woorden en zinnen die door iemand anders ingesproken zijn. Vrijwel alle dynamische communicatieapparaten kunnen worden voorzien van digitale spraakuitvoer. De boodschappen kunnen door de gebruiker steeds opnieuw opgeroepen worden. Het aantal minuten spraak dat kan opgenomen worden, is afhankelijk van de grootte van het spraakgeheugen.

Voordeel : een zeer natuurlijke en goed verstaanbare stem, indien de opnames gebeuren       zonder achtergrondlawaai.

Nadeel: de te gebruiken woordenschat blijft beperkt tot de opgenomen boodschappen.

Een groot deel van de dynamische communicatieapparatuur en de bijhorende communicatiesoftware wordt standaard geleverd met een ingebouwde spraaksynthese. De computer zet de getypte tekst (die al dan niet bij een symbool hoort) om in spraak. Hierdoor is de gebruiker in staat om zijn communicatieapparaat de gewenste boodschappen (de aangewezen of ingetikte boodschappen) te laten uitspreken.

Voordeel: het aantal boodschappen is zo goed als onbeperkt.

Nadeel: voor sommige woorden is de uitspraak niet zo goed/natuurlijk als de digitale spraak.

Bij de dynamische systemen kunnen de spraakboodschappen worden geselecteerd d.m.v. van pictogrammen. Dit zijn symbolen die bepaalde bedoelingen representeren. Een pictogram kan een een-op een relatie hebben met een boodschap. Het voordeel van het gebruik van een systeem met pictogrammen is, dat de selectiesnelheid hoog is.  Een beperking is dat het systeem alleen die boodschappen weergeeft die van tevoren in het systeem zijn ingebracht.

Bij tekst gerelateerde communicatiehulpmiddelen schrijft de gebruiker zelf een boodschap die met behulp van kunstmatige spraak kan worden uitgesproken. Dit type communicatiehulpmiddelen heeft een aantal opties om het opstellen van de teksten te versnellen zoals letter- en woordvoorspelling en de mogelijkheid om veel gebruikte zinnen op te slaan. Dit is van belang omdat anders wellicht de productie van spraak te langzaam gaat en het voor de andere communicatiepartner moeilijk wordt zich op het gesprek te blijven concentreren.

Deze hulpmiddelen kunnen verstrekt worden bij de volgende indicatie(s):

De doelgroep voor apparatuur met spraakuitvoer bestaat uit personen die niet met behulp van spraak kunnen communiceren. Zij hebben de behoefte en de mogelijkheden om door middel van spraakuitvoer op een meer directe manier aan gesprekken deel te nemen. Hun handicap en hun communicatiegedrag maken dat de conventionele communicatiehulpmiddelen, zoals het symbolenaanwijssysteem, niet (meer) adequaat zijn. De meest urgente groep van spraakgehandicapten die voor deze voorziening in aanmerking komen, zijn spraakgehandicapten die buiten de spraakuitvoerapparatuur eigenlijk geen alternatieve mogelijkheid hebben om op een adequate manier te communiceren.

Aanvraag procedure:
Voor elk hulpmiddel die door de zorgverzekeraar wordt verstrekt, hebt u een voorschrift van uw arts nodig en soms ook voorafgaande toestemming van de zorgverzekeraar. Laat u daarom bij twijfel, vooraf goed informeren. Uw zorgverzekeraar moet een verzekeringsreglement hebben, waarin staat hoe de verstrekking van hulpmiddelen geregeld is. Vraag zonodig naar dit reglement bij uw zorgverzekeraar.

Voor de verstrekking van boven genoemde apparatuur is veelal voorafgaande toestemming van uw zorgverzekering noodzakelijk. De voorschrijvend arts geeft een voorschrift af. Met dit voorschrift gaat u naar de leverancier.  De leverancier dient de aanvraag in bij de zorgverzekeraar, maar kan het hulpmiddel pas leveren nadat er voorafgaande toestemming is verleent door de zorgverzekeraar.

Veelal wordt dit hulpmiddel in bruikleen verstrekt. (zie reglement).